آیه تقوا

از ویکی حوزه: دانشنامه جامع علوم حوزوی
پرش به: ناوبری، جستجو

برای دیدن زیررده‌ها بر روی "◄" کلیک کنید:

هیچ زیررده‌ای ندارد

توضیحات

Ra bracket.pngاتَّقُواْ اللَّهَ حَقَّ تُقَاتِهِ (ترجمه: از خدا آن گونه که حقّ پرواکردن از اوست، پروا کنید) [آل‌عمران–۱۰۲] La bracket.png


آیه تقوا، آیه‌ای است که به‌منظور اثبات احتیاط شرعی به آن استناد شده‌است.[منابع ۱]

به این بیان که حکم به ترخیص و انجام فعل در چیزهایی که احتمال حرمت آن‌ها داده می‌شود (محتمل الحرمة) از مصادیق مخالفت با «رعایت تقوا» است که در آیه تقوا به آن امر شده‌است و شکّی نیست که مخالفت با تقوا حرام است، پس حکم به اباحه در موارد محتمل الحرمه حرام است و چاره‌ای جز احتیاط در مشتبهات نیست.

اختلافات

ادلّهٔ اخباری‌ها

  1. یکی از مصادیق تقوا دست‌کم از مصادیق تقوای کامل که در آیات قرآن مطرح است این است که انسان در رویارویی با شبهات از آن‌ها اجتناب کند.

جوابیه استدلال اخباری‌ها

اصولیون که در مقابل اخباری‌ها در شبههٔ تحریمی حکمی قائل به برائت و عدم وجوب احتیاط هستند به این استدلال سه جواب داده‌اند:

  1. عقل و برخی از آیات و روایات همانند:
  2. امر به تقوا در اینجا ارشادی است، چنان‌که امر «اطیعو اﷲ» ارشادی است.

    اختلاف اصولیون با اخباری‌ها تنها در یک مورد است:
  3. این اختلاف، شبههٔ تحریمی حکمی است.

امّا دربارهٔ شبههٔ تحریمی موضوعی و شبههٔ وجوبی، اعمّ از موضوعی و حکمی، اصولیون و اخباری‌ها احتیاط را لازم نمی‌دانند؛

اصطلاح‌نامه

نمایه‌های موضوعی

پانویس

  1. نوری، حسین بن محمدتقی، مستدرک الوسائل و مستنبط المسائل، ج ۱۸، ص ۲۰.
  2. خویی، ابوالقاسم، کتاب المضاربه، الاول، ج ۷، ص ۲۲۶.
  3. حر عاملی، محمد بن حسن، وسائل الشیعه، ج ۴، ص ۹۱۷.
  4. جزایری، محمدجعفر، منتهی الدرایة فی توضیح الکفایة، ج ۵، ص ۳۲۳.
    • انصاری، مرتضی بن محمدامین، فرائد الاصول، ج ۱، ص ۳۳۹.
    • مکارم شیرازی، ناصر، انوار الاصول، ج ۳، ص ۶۵.
    • فاضل لنکرانی، محمد، ایضاح الکفایة، ج ۴، ص ۴۸۲.
    • فاضل لنکرانی، محمد، سیری کامل در اصول‌فقه، ج ۱۱، ص (۲۹۸–۲۹۰).

منابع

  1. مرکز اطلاعات و مدارک اسلامی. فرهنگ‌نامهٔ اصول‌فقه [منبع الکترونیکی]. قم: پژوهشگاه علوم و فرهنگ اسلامی، ۱۳۸۹. ۹۷۸۶۰۰۵۵۷۰۵۴۰.